اندازه گيري عملكرد زنجيره تأمين،پایان نامه درمورد بهبود عملكرد زنجيره تأمين

ضرورت اندازه گيري عملكرد زنجيره تأمين

كند بودن جريان جابجايي كالا از انبار ها ، مازاد بودن سطح انباشت كالا در انبار ها كه خواب سرمايه  و كاهش نقدينگي را به همراه مي آورد . خدمات ارائه شده  و عدم تطابق آن با هزينه ها و درآمد ها ، عدم برخورداري از اطلاعات كافي از خدمات ارائه شده جهت پاسخگويي به شكايات و خواسته هاي مشتريان ، عدم تمركز استراتژيك در سازمان ، زنجيره تأمين و … ضرورت اندازه گيري عملكرد و بهبود مستمر آن را در زنجيره تأمين نشان مي دهد.

اطّلاع داشتن از خواسته هاي مشتريان و اطمينان از پاسخگويي مناسب به آنها  و كسب رضايت مشتري در نهايت ، امروز براي هر سازماني از جمله زنجير ه هاي تأمين ضروري مي باشد. امّا اندازه گيري هم كار ساده اي نيست.دليل عدم پرداختن به آنها در بسياري از سازمانها در همين نكته يعني بغرنج بودن آن نهفته است.لازمه اندازه گيري ، برخورداري از يك نگرش  و نظام استراتژيك مي باشد كه نه تنها اندازه گيري را بر اساس شاخص هاي استراتژيك انجام دهد ، بلكه مكانيزم ها و تضمين هاي لازم براي بهبود  و پياده سازي آن را نيز به عمل آوردو وقتي بي ميلي به ارائه اطّلاعات  و وجود ضعف ارتباطي بين واحد هاي وظيفه اي  و مشتريان را نيز به اين مسائل اضافه كنيم دشواري كار بيشتر روشن مي گردد.

عليرغم دشواري اندازه گيري ، نتايج آن كه عبارتند از : رشد درآمد ، افزايش سود دهي  و ايجاد فرصت هاي جديد براي سرمايه گذاري بسيار مطلوب بوده  و ضرورت آن را بيش از پيش مشخص مي سازد(احمدي ، 1384، ص 55).

از سويي ديگر پس از اينكه مديران صنايع به اين نتيجه رسيدند كه جهت ارايه سريع ، ارزان و با كيفيّت محصولات و خدمات خود به مشتريان  و بازار هاي جهاني نياز مبرم به يك مديريت زنجيره تأمين كارا دارند  اندازه گيري عملكرد كل زنجيره تأمين  و هر يك از اعضاي آن به صورت مجزّا به جهت بهبود آن ضرورت يافت.امروزه اندازه گيري به عنوان يك مزيت كليدي در فعاليّت هاي مهندسي صنايع و سيستم ها به شمار مي رود  و بيشتر سازمان ها از اندازه گيري عملكرد به عنوان كليدي براي كنترل  و برنامه ريزي طرح ها و سيستم هاي مديريتي خود استفاده مي كنند (عظيمي ، 1380،ص9).

 

2-1-10-1  نگرش در اندازه گيري عملكرد زنجيره تأمين

به منظور اندازه گيري عملكرد زنجيره تأمين لازم است كه بصورت فرآيندي به آن نگاه شود. هر گونه جزئي نگري  و پرداختن به اجزا كوچكتر سيستم ، مخصوصاً در مراحل اوليّه پروسه بهبود ، انحرافي و خطرناك بوده  و منجر به جزئي نگري در مديريت آن مي شود.

بديهي است به علّت گستردگي و چند سطحي بودن سازمان ها ، لازم است كه اندازه گيري نيز براي سطوح مختلف تعريف شده  و به اجرا گذاشته شود. در نتيجه حداقل براي سه سطح استراتژيك ،مياني و عمليّاتي در سازمان بايد نظام و شاخص هاي اندازه گيري طرّاحي  و ايجاد شود.همچنين براي خارج از سازمان يا بين زنجيره تأمين و شركت هاي همكار آن بايد چنين مكانيزم هاي در نظر گرفته شود.

جهت طرّاحي  ايجاد نظام اندازه گيري عملكرد لازم است مراحل آن را شناخته  و ترتيب  و تقدّم فعاليّت ها  و سطوح آن در نظر گرفته شود. در اولين قدم لازم است كه اهداف  و استراتژي هاي سازماني مشخص باشد. بديهي است در غير اينصورت مشخّص نخواهد شد چه چيزي اندازه گيري شود.

همچنين به منظور طرّاحي هرچه بهتر نظام اندازه گيري زنجيره تأمين اصول  و قواعد زير پيشنهاد شده است:

ابعاد يا سطوح اندازه گيري نيز بايد متناسب با سطوح سازمان مورد نظر  و فرآيند هاي موجود در آن باشد.براي مؤفقيّت در اندازه گيري  و بخصوص تعيين شاخص هاي آن لازم است به نحوي ديدگاه افراد كليدي سازمان ( اعضاء هيئت مديره ، مدير عامل، مديريت ارشد سازمان از جمله بازاريابي  ، توليد ، منابع انساني  و … )  و مشتريان كليدي يا عمده  و ساير ذينفعان كه تأثير عمده اي بر سازمان دارند ، گرد آوري شود.بدين منظور روش هاي نظر سنجي  و پرسشنامه اي مي تواند مفيد باشد.

بالاخره ايجاد فرهنگ  اندازه گيري  و بهبود مستمر كه از طريق آموزش ، سمينار ، الگو سازي ، تشويق هاي بجا و… ميسّر مي گردد از جمله ضروريّات مؤفقيّت نظام اندازه گيري مي باشد كه هم در مرحله طرّاحي  و هم پياده سازي مي تواند مؤثّر  و كار ساز باشد ( احمدي ، 1384، صص 56-62).

 

2-1-10-2  چرخه مديريت عملكرد زنجيره تأمين

تعدادي اصول و قواعد كلي در مديريت عملكرد زنجيره تأمين وجود دارد كه مي تواند سازمان ها رادر اجتناب از چالش هاي موجود در ديدگاههاي سنّتي ياري نمايد. في الواقع ، تشخيص اينكه موضوع عملكرد زنجيره تأمين تنها يك فرآيند اندازه گيري نيست ، مهم است.بايد به خاطر داشت ، وجود استاندارد هاي متوازن ميان كاركردي ، لازم است ولي قطعاً كافي نيست . در هر صورت مديريت عملكرد زنجيره تأمين چرخه اي است مشتمل بر :

شناسايي و تشخيص مشكلات، درك دلايل ريشه اي ، واكنش نسبت به مشكلات يا اقدامات اصلاحي ، و بررسي و تأئيد مستمر اعتبار داده ها ، اطلاعات ،فرآيند ها  و اقداماتي كه موضوع بحث است.

با تعريف  و مشخص نمودن ايرادات  و انحرافات عملكردي ، كاربران مي توانند دلايل ريشه اي بالقوه ، همراه گزينه هاي قابل اجراء و اثرات چنين اقداماتي را درك نموده و با اقدامات اصلاحي ، واكنش سريعي را در مقابل انحرافات عملكردي مهيّا سازند. از طرفي با تعيين چگونگي واكنش ها ، سازمان ها مي تواند از طريق اجراي بموقع  و بي عيب آنها ، به بهبود عملكرد دست يابد. پس از اجراء لازم است اين اقدامات مستند سازي شده  و سيستم با  داده ها  و اطلاعات مربوط به وقوع و تحليل انحرافات عملكردي ، به هنگام گردد.

بايد به ياد داشت اقدامات واكنشي مي تواند در برخي از موقعيّت ها ، موجب تعاريف جديدي از ايرادات و انحرافات و معرّفي قوانين و فرآيند هاي جديد تجاري شود.از اين رو فرآيند مستمر ارزيابي و بهنگام سازي در چرخه ضروري مي نمايد.در كنترل فرآيند آماري بيشترين اقدام چالش برانگيز را مي توان شناسايي دلايل ريشه اي  وضعيّت هاي خارج از كنترل عنوان نمود ، همان چيزي كه مديريت عملكرد زنجيره تأمين نيز مشهود است.هنگامي كه انحرافات مشخص شده باشد مديريت بر حسب لزوم مي تواند مجموعه دلايل ريشه اي اين انحرافات را شناسايي نمايد . درست شبيه كاري كه يك پزشك انجام مي دهد ، ابتدا به تشخيص بيماري پرداخت ، كاري كه خيلي مهم و حسّاس مي باشد ، امّا زماني كه تشخيص درست داده شد ، معالجه مي تواند از طريق اقدامات تجويزي آسان باشد. ضروري است سيستم مديريت عملكرد زنجيره تأمين پشتيباني بجا و مناسبي را براي اقدامات ادراكي  و تشخيصي داشته باشد.اين خواسته اين امكان را به مديريت مي دهد تا به سرعت اطلاعات مناسب را بازيابي نموده  وبا تفكيك اطلاعات ، شرايط را بر حسب موقعيّت زماني يا مكاني تشريح نمايد.در مديريت عملكرد زنجيره تأمين ، اطلاعات بيشتر براي تجزيه و تحليل  و تصميم گيري  كارشناسان متمركز شده و مناسب با موقعيّت آنها در سراسر سازمان منتشر مي گردد، به طوري كه آنها بتوانند مسائل را درك نموده ، گزينه هاي موجود را ارزيابي كرده و اقدام مقتضي را انجام دهند.

در مديريت موفق عملكرد زنجيره تأمين لازم است افراد بر حسب نيازمندي ها  و ديدگاه هاي مديريت ، آموزش ديده  و محيطي مناسب در راستاي ايجاد تشريك مساعي بيشتر ميان افراد  و همچنين افزايش حس مسئوليّت پذيري در آنها مهيّا شود.برخي جنبه هاي مهم در دستيابي به بهبود پايدار  و مستمر در زنجيره تأمين وجود دارد كه لازم است به آنها توجّه شود ، از آن جمله :

üبررسي وضعيّت عملكرد يك سازمان پيشرو در مقايسه با خود ، به طوري كه اين تطبيق سازماني ، بتواند فرهنگي را ايجاد و ترويج نمايد كه مسائل زنجيره تأمين با رويكردي پيشگيرانه مورد نظارت و ارزيابي قرار گيرد.

ü جنبه هاي ديگر شامل پشتيباني مديريت عملكرد زنجيره تأمين از پياده سازي سريع  و پايدار يك سيستم قدرتمند  و قابل توسعه است(محمدي ، 1388، صص 72-73).