مثال­هایی از انواع خاص سکوت (نصراصفهانی و آقاباباپور دهکردی، 147:1392)

نوع انگیزه کارمند سکوت کارمند

امتناع عمدی از بیان ایده­ها، اطلاعات و نظرات مرتبط با کار

·         رفتار کناره گیرانه

براساس تسلیم، احساس ناتوانی در ایجاد تغییر

·         رفتار خودحفاظتی

براساس ترس؛ احساس نگرانی و در خطر بودن

·         رفتار دیگرخواهانه

براساس نوع دوستی احساس تشریک مساعی و نوع دوستی

·         سکوت مطیع

مثال­ها: خودداری از بیان ایده­ها به دلیل تسلیم بودن در مقابل شرایط؛ حفظ ایده­ها نزد خود به دلیل خودکارآمدی کم در ایجاد تغییر

·         سکوت تدافعی

مثال­ها: خودداری از ابزار اطلاعات به دلیل مشکلاتی ناشی از ترس؛ کتمان حقایق به منظور محافظت از خود

·         سکوت نوع دوستانه

مثال­ها: خودداری از ارائه اطلاعات محرمانه به دلیل همدستی و تعاون؛ حفاظت از دانش اختصاصی برای سود رساندن به سازمان

 

تأثیرات سکوت سازمانی شامل تأثیر روی سازمان و روی کارمندان است (شجاعی، 54:1391):

  • تأثیر سازمانی. سکوت کارکنان برای سازمان خطرناک است چون باعث بوجود آمدن سطح بالایی از نارضایتی میان کارکنان می­شود که خودش را به صورت غیبت از کار، جابجایی و دیگر رفتارهای نامطلوب نشان می­دهد. پنتیلا[1] در مقاله­ای تحت عنوان “صحبت کردن را آغاز کنید” بیان می­کند که سکوت کارکنان باعث نابودی نوآوری می­شود و پروژه­های سازمان را به طور ضعیف برنامه­ریزی خواهد کرد و این منجربه محصولاتی معیوب و روحیه پایین می­شود. سکوت در سازمان در طی زمان باعث می­شود تا برخی از کارکنان به شدت بی­تفاوت شوند. کارکنان بی­تفاوت کسانی هستند که نسبت به شغلشان، کارفرمایانشان و کیفیت کارشان بی­تفاوت هستند. این گونه کارکنان باعث می­شوند تا سازمان پول زیادی از دست بدهد و عملکرد ضعیفی داشته باشد. متأسفانه وقتی شکست­های مالی زیادی در سازمان رخ دهد مدیران تمایل دارند تا این شکست­ها را سامان دهند و از این حقیقت غافل می­مانند که کارکنان به دلیل به توجهی به سکوتشان دچار بی­تفاوتی شده­اند.
  • تاثیر روی کارمندان. هم­چنین سکوت کارکنان می­تواند اثراتی هم روی خود آن­ها داشته باشد. کارکنان بی­تفاوت که غالبا نتیجه نادیده گرفتن سکوت افراد هستند، باعث توسعه این نگرش ­می­شوند که بی­تفاوت باشید. در نتیجه چنین نگرشی کارکنان دچار افسردگی و دیگر مشکلاتی از لحاظ سلامتی خواهند شد. سکوت کارکنان رفاه افراد را تحت تاثیر قرار می­دهد، استرس را افزایش می­دهد و باعث می­شود تا احساس کنند گناهکار هستند و غالبا مشکلات روانی را تجربه می­کنند و در تشخیص امکان تغییر، دچار مشکل می­شوند، بیشتر افراد فرض می­کنند که سکوت کارکنان فقط به سازمان لطمه وارد می­کند در حالی که به طور قطع این سکوت هم به کارکنان و هم به سازمان لطمه وارد می­سازد (همان منبع).

به طور کلی پیامدهای رفتار سکوت سازمانی برای سازمان را می­توان محدود شدن داده­ها و اطلاعات، عدم تجزیه و تحلیل ایده­ها و بدیل­های تصمیم گیری، کاهش اثربخشی تصمیم گیری، کاهش توانایی سازمان برای شناسایی و اصلاح اشتباهات، تضعیف تعهد و عِرق سازمانی و اعتماد کارکنان، احساس عدم کنترل کارکنان، کاهش انگیزش کارکنان و افزایش نارضایتی، ناهماهنگی شناختی کارکنان و کاهش مشارکت و خلاقیت در بین کارکنان دانست (Dimitris & Vakola, 2013, p.12). سکوت سازمانی موجب احساس بی ارزشی، فقدان کنترل و ناهماهنگی شناختی می­شود که به انگیزش و تعهد پایین منتهی می­شود (دانایی­فرد و پناهی، 62:1390).

[1] Pentila