. اهداف آمادگی الکترونیکی

در نگاه كلي اهداف مشخصي براي نيل به آمادگي الكترونيكي وجود دارد. اين اهداف با سه مؤلفة اصلي آمادگي الكترونيكي شامل افراد، بنگاه­هاي اقتصادي و دولت مرتبط بوده و در دو دسته اهداف اجتماعي و اقتصادي قرار مي­گيرند (موحدی،1390).

اهداف اقتصادي نيل به آمادگي الكترونيكي عبارتند از:

  • حفظ توان رقابت در دنياي ديجيتال
  • ايجاد زيرساخت­هاي پايدار فناوري اطلاعات و ارتباطات
  • استفاده از فناوري اطلاعات و ارتباطات و يكپارچگي آن در جهت توسعه توان اقتصادي
  • گسترش سرمايه­گذاري خارجي

اهداف اجتماعي نيل به آمادگي الكترونيكي عبارتند از:

  • بهره­مندي افراد و بنگاه­ها از اطلاعات كيفي
  • كاهش شكاف ديجيتالي
  • ايجاد اعتماد در مشتريان

کاتر[1] كسب مزاياي آمادگي الكترونيكي را به انسجام و يكپارچگي گسترده فناوري اطلاعات و ارتباطات در سطح وسيع جامعه وابسته مي­داند. چهار مزيت كلان و اساسي زير حاصل اين آمادگي است:  Cather,2003)).

– توسعه سطح تعاملات: تجارت آزاد فراتر از محدوديت­هاي سياسي، هدايت به سمت جهاني سازي

– حذف مشكلات:  دسترس آسان به اطلاعات، غلبه بر انزواي مجازي و فيزيكي

– خلق فرصت هاي جديد: افزايش راحتي و حق انتخاب براي مشتري، گسترش برد بازارهاي كسب و­كار، امكان توسعه الگوهاي جديد کسب وكار

– افزايش كارايي:  تسهيل تحويل محصولات و خدمات، افزايش شفافيت عمليات، كاهش هزينه و زمان

2-4-3. ارزیابی آمادگی الکترونیکی[2]

از شاخص آمادگي الکترونيکي در مطالعات زیادی به عنوان شاخصی برای سنجش آماده بودن زیرساخت­ها و وجود توانايي پذيرش، استفاده و به­کارگيري کاربردهاي مرتبط با آن، استفاده می­شود. این شاخص به­ویژه در سطح بین­المللی یا منطق­های و برای مقایسه وضعیت جوامع با یکدیگر و رتبه­بندی آن­ها، مورد استفاده قرار می­گیرد. الگوهای سنجش آمادگی الکترونیکی کشوری متعددند که موحدی و یاقوتی در پژوهش خود مهم­ترین الگوها و شاخص­های مورد استفاده­ آن­ها را جمع­بندی کرده­اند که در جدول 2-1نمایش داده شده است (موحدی و یاقوتی،1387).

اما واقعيت اين است که تعداد ابزارهاي آماده براي استفاده از ارزيابي آمادگي الکترونيکي در سطح سازماني، بسيار محدود است. در اين الگوهاي سازماني معمولاًً از برخي الگوهاي مرجع مرتبط با سطح جامعه استفاده مي­شود. آمادگي الكترونيكي مفهوم نسبتاً جديدی است كه به دليل نفوذ پر­شتاب اينترنت در سراسر جهان و پيشرفت سريع و چشمگير استفاده از فناوري اطلاعات در صنعت و كسب وكار توسعه يافته است. مفهوم آمادگي الكترونيكي به سبب فراهم آوردن چارچوب يكپارچه براي ارزيابي عمق شكاف ديجيتالي ميان كشورهاي توسعه­يافته، در حال توسعه و توسعه نيافته در اواخر دهه 1990شكل گرفت.

نخستين تلاش ها در اين زمينه توسط پروژه خط­مشي سيستم­هاي رایانه­ای[3]CSPP صورت گرفت و اين پروژه نخستين ابزار سنجش آمادگي الكترونيكي با عنوان «راهنماي آمادگي براي زندگي در جهان شبكه­ای» را طراحي كرد. واقعيت اين است كه تعداد ابزارهاي آماده براي استفاده از ارزيابي آمادگي الكترونيكي در سطح سازماني، بسيار محدود است. در اینجا به بررسی آمادگی الکترونیکی از نگاه هر الگو پرداخته می­شود (موحدی و یاقوتی،1387).

الگوی CSPP (2005):  اين الگو را پروژة سياست­گذاري سيستم­هاي رايانه­اي منتشر كرد. طبق تعريف، يك جامعه آماده از لحاظ الكترونيكي داراي سرعت بالاي دسترسی به شبكه در بازار رقابتي، دسترسی و استفاده پايدار از فناوري اطلاعات و ارتباطات در مدارس، ادارات دولتي، بنگاه­هاي اقتصادي، خانه­ها و مراكز بهداشتي است. در چنين جامعه­اي امنيت و حريم خصوصي افراد هنگام استفاده از روش­هاي الكترونيكي تأمين شده و سياست­هاي دولتي از كاربري و اتصال به شبكه­ها حمايت مي­كنند.

الگوی  CMCID[4](2005): مركز توسعه بين­المللي دانشگاه هاروارد اين الگو را منتشر كرد و منشأ آن مدل CSPP است. اين الگو با استفاده از شيوه­اي نظام­مند به ارزيابي عوامل بسيار، زيادي كه در تعيين آمادگي براي پيوستن به شبكه جهاني دخيل هستند، مي­پردازد. طبق تعريف اين مركز، يك جامعه آماده از حيث الكترونيكي، مجهز به زيرساخت­هاي فيزيكي ضروري فناوري اطلاعات و ارتباطات مانند شبكه مخابراتي با پهناي باند وسيع، دسترس مطمئن و قيمت مناسب است. فناوري اطلاعات و ارتباطات در جوانب مختلف اجتماعي و فرهنگي چنين جامعه­اي درآميخته است. در چنين جامعه­اي روش­هاي الكترونيكي در تجارت به­كارگيري شده و داراي بازار فناوري اطلاعات و ارتباطات مناسبي است.

الگوی [5]APEC (2000): اين الگو از سوي گروه هدايت تجارت الكترونيكي در سازمان همكاري­هاي اقتصادي آسيا و اقيانوسيه منتشر گرديد. اين الگو با توجه به محيط و جو حاكم بر جوامع به دولت­ها كمك مي­كند تا به امر توسعه سياست­هاي متمركز به منظور توسعه تجارت الكترونيكي به صورتي سالم و درست در سطح جامعه همت گمارند. طبق تعريف ارائه شدة اين الگو، كشور آماده است كه از نظر تجارت الكترونيكي آمادگي داشته باشد. به بيان ديگر، داراي تجارت آزاد، صنعت قانونمند، سهولت در صادرات و هماهنگ با استانداردهاي دولتي و توافقنامه­هاي تجاري باشد.

[1] Cather

[2] Electronic readiness assessment

[3] Computer Systems Policy Project

[4]  The Center for International Development at Harvard University

[5] Asian Pacific Economic Corporation