اهميت گردشگري

امروزه گردشگری در دنيا يكي از صنايع پردرآمد جهان به شمار مي‌رود و پیش بینی می شود تا پايان دهه‌ي آينده اين صنعت درصدر جدول صنایع پر درآمد جهان قرار گيرد همچنين بيش از نیمی از اشتغال جهان را به خود اختصاص دهد.

اين صنعت با بخش‌هاي مختلف اقتصاد رابطه تنگاتنگی داشته و با دارا بودن اثرات مثبت عميق و متقابل اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي از بخش‌هاي حائز اهميت و مهم به شمار مي‌رود.

«گردشگري بعنوان گسترده‌ترين صنعت خدماتي جهان نيز جايگاه ويژه‌اي دارد ازاين رو بسياري از كشورهادر رقابتي تنگاتنگ با يكديگر ودر پي كسب منافع بيشتر از اين صنعت مي‌باشند. اين صنعت چنان رشد فزاينده‌اي يافته كه بسياري از صاحب‌نظران، قرن حاضر را قرن گردشگري مي‌نامند. صاحب نظران ومتخصصان امر گردشگري معتقدند در اين قرن شاهد انقلابي در گردشگري خواهيم بود؛ انقلابي كه امواج آن حتی بردورافتاده ترین نقاط جهان اثرگذار خواهد بود. »(كاظمي، 1388)

گردشگري بر ابعاد مختلف اقتصادي، سياسي، اجتماعي، فرهنگي و زيست‌محيطي كشورها اثرگذار است .در زير به شرح مختصري از اين آثار مي‌پردازيم:

2-2-3-1 آثار اقتصادي گردشگري

بسياري از صاحب‌نظران براین نکته اتفاق نظر دارند که گردشگری یک فرصت منحصر به فرد در رسیدن به توسعه اقتصادی است.

فعاليت‌هاي اقتصادي و صنعت ‌گردشگري ارتباطي تنگاتنگ با يكديگر دارندبه‌طوريكه رشد اقتصادي موجب رشد گردشگری وافول اقتصادي موجب افول گردشگري مي‌شود لذا تقويت ارتباط اين دوبراي توسعه‌ي يك كشور ضروری می باشد. (پدریان، 1386)

«در سال‌هاي اخير گردشگري بعنوان منبع درآمد سرشار در تجارت جهاني،عنصر مهمي در بهبود و تنظيم موازنه‌ي بازرگاني و تراز پرداخت‌هاي بسياري از كشورها شده است. . اين صنعت طي پنجاه سال گذشته رشد چشمگيري داشته است و اين نشان‌دهنده‌ي اهميت فراوان اين پديده از بعد اقتصادي و اجتماعي است .

برطبق آمار سازمان جهاني گردشگري، كل گردشگران دنيا در سال 1950 تقريباً 25 ميليون نفر و در سال 2000 حدود 700 ميليون نفر بوده است كه اين رقم در سال 2020 به حدود يك ميليارد و 600 ميليون نفر خواهد رسيد. اين ارقام نشان دهنده‌ي رشد 7 درصدي در يك دوره‌ي پنجاه ساله (2000 ـ 1950) است همچنين از جريان گردشگري در سال 1980 مبلغي حدود 105 ميليارد دلار عايد كشورها شده است.در حالی که در سال 2000 مبلغ 476 میلیارد دلار به طور مستقیم واردچرخه ی اقتصادی جهان شده است وپيش‌بيني مي‌شود در سال 2020 حدود يك ميليارد و 590 ميليون دلار نصیب كشورها شود. اين آمار حكايت از سود سرشار اقتصادي اين صنعت عظيم دارد به‌طوريكه سازمان تجارت جهاني، سال‌هاي 2008 و 2009 ميلادي را بي‌سابقه‌ترين دوران تجارت جهاني در 20 سال گذشته اعلام نمود.» (كاظمي، 1388، 5 ـ 4)

ساماندهی مناطق گردشگری یک کشور حاصل تجارت مسافرت برپایه سرمایه داری و سودآوری است که پویایی اقتصادی را در کشورها موجب می شود.از آنجا كه گردشگران براي كشورها يك منبع مهم درآمد ارزي محسوب مي‌شوند؛ در نتيجه گردشگري نقش مهمی در توليد محصول ناخالص ملي هر كشور دارد. از سویی افزايش تعداد گردشگران باعث رشد و رونق كسب‌و‌كار داخلي و افزايش درآمد شركت‌ها و مؤسساتي كه در اين حوزه فعاليت مي‌كنند، مي‌شود. (وای، گی، 1387، 60)

اهميت اقتصادي صنعت گردشگري فقط منوط به كسب ارز خارجي نيست بلكه گردشگري موجبات انتقال قدرت خريد اتباع ساير كشور‌ها به كشور ميزبان (جذب كننده‌ي گردشگر)، ایجاد مشاغل جدید و خدمات گوناگون، فروش محصولات داخلی و گسترش بازرگانی صادراتی، سرعت گردش پول و رشد اقتصادی می شود. (پوريا، 1384)

گذشته از موارد بالا گردشگري تأثيرات مثبت اقتصادي بسياري نيز بر كشورهاي در حال توسعه يا كمتر توسعه يافته مي‌گذارد.

این کشورها که اغلب متكي به اقتصاد تك محصولي هستند بدنبال راه‌حلي براي رهايي از اين وابستگي و مطرح نمودن سایر منابع ملي خود مي‌گردند.«غالبا این كشورها قادر به تولید وصادرات كالاهاي صنعتي با كيفيت بالا نیستنديا نمی توانند سهم بالايي از توليد جهاني را به دست آورنددر نتیجه فعاليت‌هاي گردشگري اميدبخش‌ترين راهكار به شمار مي‌آيد.

زيرا گردشگري مي‌تواند اين كشورها را از معضلاتي چون نرخ بالاي بيكاري، محدوديت منابع ارزي، فقر و… نجات داده و موجبات افزايش درآمد قشرهاي مختلف، كاهش بيكاري، رونق اقتصادي و در نتيجه بهبود كيفي زندگي مردم و افزايش رفاه اجتماعي را برای آنان به ارمغان بیاورد.»(کاظمی، 1388،14-12)

صرف نظر از سود سرشار و مستقيم اين صنعت، گردش عظيم مالي كه به طور غيرمستقيم در چرخه اين صنعت جريان دارد به مراتب مهم‌تر و پربازده‌تر از درآمدهاي مستقيم حاصل از آن بر اقتصاد جهاني است.

فعاليت‌هاي عمده‌ي اقتصادي كه در حوزه‌ي اين صنعت انجام مي‌گيرد تأثير به سزايي بر اقتصاد داخلي و بين‌المللي دارد. این فعالیت ها شامل سرمايه‌‌گذاري‌هاي ساختماني ـ عمراني (هتل، جاده، فرودگاه، اسكله سازي)، ساخت انواع وسايل حمل و نقل (هواپيما، كشتي، قطار)، آماده سازي پيست‌هاي اسكي،  سواحل درياها، صنايع تجهيزكننده‌ي رستوران‌ها، صنايع غذايي، تعميرات و نگهداري آثار باستاني، سرمايه‌گذاري‌هاي مربوط به گردشگري، وسايل اقامتي (مانند كمپینگ و چادر)، وسايل ورزشی (اسكي، غواصي، شنا)، سرمايه‌گذاري‌هاي مربوط به اطلاعات و اطلاع‌رساني (سايت‌هاي اينترنتي، نشريات اعم از كتاب، مجله، روزنامه، بروشور، نقشه‌ي راهنماي گردشگري و… می شود كه سهم درآمدي حاصل از چرخش سرمايه‌گذاري در اين موارد بسيار بيشتر از ميزان درآمد ارزي است كه گردشگران  به طور مستقيم وارد كشور ديگر مي‌كنند.