مقاله علمی با منبع : بررسی عوامل مؤثر بر انحراف از اشتغال پیش‌ بینی شده در بنگاه‌های …

مجری طرح
بیش‌ترین میزان طرح‌های به بهره‌برداری رسیده توسط مجریان مرد طی دوره ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ انجام گرفته و ۷۱ درصد اشتغال پیش‌بینی‌شده را ایجاد کرده‌اند. اداره تعاون، کار و امور اجتماعی به‌عنوان مجری در طرح‌های به بهره‌برداری رسیده در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی نسبت به سایر مجریان موفق‌تر عمل نموده و تنها ۸ درصد انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده را دارا بوده و همچنین میزان تسهیلات کم‌تری نسبت به سایر مجریان به طرح‌های اجرایی توسط اداره تعاون، کار و امور اجتماعی پرداخت شده است. این در حالی است که شرکت‌های مجری طرح با وجود دریافت بیش‌ترین میزان تسهیلات هم نتوانسته‌اند آن‌گونه که باید در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی موفق باشند. مجریان مرد همان‌گونه که ذکر شد بیش‌ترین میزان طرح‌های به بهره‌برداری رسیده را اجرایی کرده‌اند؛ اما در ایجاد اشتغال طبق برنامه‌ریزی موفق نبوده‌اند و ۲۹ درصد انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده را دارا بوده‌اند.
سال اجرای طرح
نگاره شماره ۴-۲ با وجود این‌که مربوط به طرح‌های به بهره‌برداری رسیده می‌باشد، نشان‌دهنده این واقعیت است که میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ وجود داشته است. به دلیل این‌که تعداد زیادی از بنگاه‌های کوچک و متوسط زودبازده به بهره‌برداری رسیده طی دو یا سه سال اول فعالیت خود تعطیل شده‌اند. بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده طی دوره مذکور مربوط به سال ۱۳۸۸ و کم‌ترین میزان مربوط به سال ۱۳۸۵ بوده است. سال ۱۳۸۵ با وجود تعداد طرح کم‌تر نسبت به سال ۱۳۸۶، در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی موفق‌تر عمل نموده است. در تفکیک طرح‌های به بهره‌برداری رسیده در سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹، سال ۱۳۸۶ بیش‌ترین میزان طرح به بهره‌برداری رسیده را دارا بوده و ۵۱ درصد تسهیلات کل اعطایی به طرح‌های به بهره‌برداری رسیده در این سال پرداخت شده است. سرانه تسهیلات اعطایی برای هر شغل در این سال حدود ۱۶۸ میلیون ریال پیش‌بینی‌شده و عملاً ۱۶۰ میلیون ریال برای ایجاد هر فرصت شغلی جدید پرداخت شده است. بنابراین اوج طرح‌های به بهره‌برداری رسیده در سال ۱۳۸۶ بوده و بیش‌ترین فرصت شغلی در این سال ایجاد شده است. لازم به ذکر است که در سال ۱۳۸۹ کم‌ترین تعداد طرح‌ها به بهره‌برداری رسیده‌اند و تقریباً تسهیلاتی به طرح‌ها در سال ۱۳۸۹ پرداخت نشده است.
۴-۲-۳- آمار توصیفی طرح‌ها به تفکیک سال‌های مختلف
این قسمت از پژوهش به بررسی ویژگی‌های ۹۹۹۲ طرح دریافت‌کننده تسهیلات به تفکیک سال‌های مختلف (۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹) پرداخته است. با استفاده از اطلاعات این جداول می‌توان به ارزیابی میزان موفقیت طرح‌های کوچک و متوسط زودبازده در هر سال پرداخت. (جداول مربوط به این قسمت در پیوست آورده شده است).
بخش فعالیت
بر اساس جداول تفکیک سال‌های موجود در پیوست که مربوط به طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات به تفکیک سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ می‌باشند، نشان می‌دهند که در سال ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶، بخش خدمات بیش‌ترین درصد طرح‌ها را به خود اختصاص داده،‌ در حالی‌که در سال‌های ۱۳۸۷، ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹، بخش کشاورزی دارای تعداد طرح‌های بیش‌تری نسبت به بخش‌های دیگر است. این درحالی است که در کلیه این سال‌ها تسهیلات اعطایی کل به بخش صنعت بیش از بقیه بخش‌ها بوده است.
نوع طرح اجرایی
مشاهدات جداول نشان می‌دهند که در سال‌های ۱۳۸۹- ۱۳۸۵ به‌غیر از سال ۱۳۸۸، طرح‌های از نوع خوداشتغالی بیش‌ترین تعداد طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات بوده‌اند؛ درحالی‌که در سال ۱۳۸۸ طرح‌های جدید بیش‌ترین میزان طرح‌ها را به خود اختصاص داده که ۳۸ درصد طرح‌ها را شامل می‌شوند. در سال‌های ۱۳۸۵ و ۱۳۸۶ به طرح‌های سرمایه درگردش تسهیلات اعطایی کل بیش‌تری تعلق گرفته و طی سال‌های ۱۳۸۹- ۱۳۸۷ بیش‌ترین درصد تسهیلات اعطایی کل به طرح‌های جدید تعلق گرفته است. همچنین نتایج نشان می‌دهد که میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده در سال ۱۳۸۵ در طرح‌های توسعه‌ای و جدید بیش از بقیه طرح‌ها بوده و در سال‌های ۱۳۸۶، ۱۳۸۷، ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ به‌ترتیب طرح‌های جدید، توسعه‌ای، سرمایه‌درگردش و خوداشتغالی دارای بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده بوده‌اند. موفق‌ترین نوع طرح‌ها در ایجاد اشتغال طی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ به‌ترتیب مربوط به طرح‌های نیمه‌تمام، خوداشتغالی، سرمایه درگردش، خوداشتغالی و سرمایه درگردش می باشند.
مکان اجرای طرح
بررسی طرح‌های زودبازده شهرستان‌های استان کرمان طی دوره ۱۳۸۹- ۱۳۸۵ نشان می‌دهد که در سال ۱۳۸۵، شهرستان رفسنجان با وجود بیش‌ترین میزان انحراف از تسهیلات (۶۵ درصد) نسبت به شهرستان‌های دیگر، بیش‌ترین میزان اشتغال تحقق یافته را نسبت به اشتغال پیش‌بینی‌شده در این سال داشته‌ و شهرستان‌های راور و کوهبنان بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال را در این سال داشته‌اند. در سال ۱۳۸۶، شهرستان کوهبنان با وجود تعداد طرح‌های کمی که در این سال تسهیلات دریافت کرده‌اند، ۹۳ درصد فرصت شغلی بر اساس اشتغال پیش‌بینی‌شده ایجاد کرده و نیز ۷۹ درصد انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده را داشته است و شهرستان زرند در این سال در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی ناموفق‌تر از سایر شهرستان‌ها بوده است. همچنین در سال ۱۳۸۷، شهرستان رودبار با ۱۱ درصد انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده، کم‌ترین میزان انحراف را داشته و موفق‌تر از سایر شهرستان‌ها عمل نموده و این شهرستان در سال مذکور بیش‌ترین میزان انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده را نیز دارا بوده است. شهرستان سیرجان در این سال دارای بیش‌ترین میزان انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده بوده است. در سال ۱۳۸۸ شهرستان‌های شهربابک و کهنوج تقریباً به‌طور کامل در ایجاد فرصت شغلی طبق پیش‌بینی موفق بوده‌اند و شهرستان‌های رودبار، قلعه‌گنج، کوهبنان و منوجان در ایجاد اشتغال کاملاً ناموفق عمل نموده‌اند. اطلاعات طرح‌های سال ۱۳۸۹ نشان می‌دهد که طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان راور با وجود داشتن تعداد طرح کم‌تر توانسته تقریباً به‌طور کامل اشتغال ایجاد شده را به پیش‌بینی‌شده نزدیک گرداند. شهرستان‌های رودبار، عنبرآباد، قلعه‌گنج و کوهبنان دارای بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده در این سال بوده‌اند.
دستگاه اجرایی طرح
بر اساس جداول موجود در پیوست، در سال ۱۳۸۵ سازمان جهادکشاورزی بیش‌ترین میزان طرح‌ها را برای دریافت تسهیلات به بانک‌های عامل معرفی نموده‌اند. این درحالی است که در سال ۱۳۸۶، سازمان بازرگانی ۳۱ درصد طرح‌ها را جهت دریافت تسهیلات معرفی نموده و در سال‌های ۱۳۸۷، ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ سازمان جهادکشاورزی همچون سال ۱۳۸۵ بیش‌ترین میزان طرح‌ها را به بانک عامل معرفی نموده‌ است. اگرچه در سال ۱۳۸۵ سازمان جهادکشاورزی بیش‌ترین میزان طرح‌ها را به بانک‌ها جهت دریافت تسهیلات معرفی نموده؛ ولی طرح‌هایی را که اداره تعاون، کار و امور اجتماعی به بانک‌های عامل معرفی نموده‌ است، توانسته اشتغال ایجاد شده را به اشتغال پیش‌بینی‌شده نزدیک‌تر گرداند. طبق نتایج موجود میزان تحقق اشتغال در اداره تعاون، کار و امور اجتماعی در سال ۱۳۸۵، ۹۳ درصد می‌باشد. به‌عبارت دیگر سازمان جهادکشاورزی با وجود انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده به میزان ۱ درصد، تنها توانسته در ۷۶ درصد اشتغال ایجاد شده طبق پیش‌بینی با معرفی طرح‌های دارای توجیه اقتصادی به بانک‌های عامل در سال ۱۳۸۵ سهیم باشد و ناموفق‌تر نسبت به سایر دستگاه‌های اجرایی عمل نماید. اما اداره تعاون، کار و امور اجتماعی با ۱۸ درصد انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی موفق‌تر عمل نموده است. طبق نگاره مربوط به سال ۱۳۸۶، سازمان بازرگانی توانسته در ۸۳ درصد اشتغال ایجاد شده طبق پیش‌بینی برای اشتغال، سهیم باشد و طرح‌هایی که توسط این سازمان به بانک‌های عامل معرفی شده‌اند به میزان ۳۷۷۲ فرصت شغلی در سال مذکور ایجاد کرده‌اند. بر این اساس سازمان بازرگانی نسبت به دستگاه‌های اجرایی دیگر در این سال، طرح‌های بیش‌تری را که دارای توجیه اقتصادی بوده‌اند، به بانک‌ها معرفی نموده و بنابراین توانسته میزان اشتغال ایجاد شده را به پیش‌بینی‌شده نسبت به سازمان‌های دیگر نزدیک‌تر گرداند. اداره تعاون، کار و امور اجتماعی و سازمان جهادکشاورزی فرصت شغلی بیش‌تری را در این سال نسبت به سایر دستگاه‌های اجرایی از دست‌ داده‌اند. نتایج موجود برای سال ۱۳۸۷ نشان‌دهنده آن است که سازمان صنعت، معدن و تجارت در حالی‌که تعداد طرح کم‌تری نسبت به سازمان جهادکشاورزی به بانک‌های عامل معرفی نموده؛ اما میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده کم‌تری را نسبت به سایر دستگاه‌های اجرایی داشته است. سازمان جهادکشاورزی در سال ۱۳۸۷ بیش‌ترین میزان انحراف از تسهیلات را نسبت به سایر دستگاه‌های اجرایی موجود داشته است. سازمان بازرگانی در سال ۱۳۸۸ توانسته با وجود انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده بیش‌تر در طرح‌هایی که به بانک‌ها معرفی نموده، نسبت به سایر دستگاه‌های اجرایی در معرفی طرح‌هایی که دارای توجیه اقتصادی هستند، بهتر عمل نماید و سازمان جهادکشاورزی همچون سال‌های پیش در ایجاد فرصت‌های شغلی طبق پیش‌بینی ناموفق عمل نموده است. در سال ۱۳۸۹ اگرچه اداره تعاون، کار و امور اجتماعی تنها ۱ درصد طرح‌ها را جهت دریافت تسهیلات برای اجرایی کردن طرح‌های کوچک و متوسط زودبازده به بانک‌های عامل معرفی نموده؛ اما همین طرح‌ها از تسهیلات استفاده مناسب نموده و توانسته‌اند به‌ میزان اشتغال پیش‌بینی‌شده برای این طرح‌ها، ایجاد اشتغال نمایند و سازمان جهادکشاورزی بازهم عملکرد مناسبی نسبت به سایر دستگاه‌ها در این سال نداشته است.
بانک عامل
همان‌گونه که از جداول محاسباتی مربوط به سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ نمایان است، در سال ۱۳۸۵، بانک ملی به تعداد طرح‌های بیش‌تری نسبت به بانک‌های دیگر تسهیلات پرداخت کرده و ۸۷ درصد اشتغال پیش‌بینی‌شده در طرح‌هایی که تأمین مالی نموده، ایجاد شده است. در این سال بانک مسکن بهتر از سایر بانک‌ها عمل نموده و انحراف کم‌تری در ایجاد اشتغال پیش‌بینی‌شده داشته است و بانک رفاه از این جنبه ناموفق‌تر بوده است. بانک صادرات در سال ۱۳۸۶ بیش‌ترین میزان طرح‌ها را نسبت به سایر بانک‌ها تأمین بودجه نموده و عملکرد بانک‌ها بر اساس میزان موفقیت در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی نشان می‌دهد که بانک مسکن عملکرد بهتر داشته و بانک رفاه ناموفق‌تر بوده است. بررسی بانک‌ها در سال ۱۳۸۷ نشان‌دهنده آن است که بانک مسکن و بانک صنعت و معدن به ترتیب دارای کم‌ترین و بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده بوده‌اند. بانک ملت در سال ۱۳۸۸ نسبت به سایر بانک‌ها در کاهش میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده موفق‌تر بوده و بانک‌های رفاه، تجارت و مسکن ناموفق‌تر بوده‌اند. در سال ۱۳۸۹ بانک سپه دارای کم‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده بوده و بانک‌های رفاه و مسکن بیش‌ترین درصد اشتغال تحقق‌یافته را دارا هستند.
مجری طرح
طی دوره ۱۳۸۹- ۱۳۸۵، مردان به‌عنوان مجریان طرح‌ها، بیش‌ترین دریافت‌کننده تسهیلات برای طرح‌های معرفی‌شده به بانک بوده‌اند. با این حال در سال ۱۳۸۵ تعاونی‌ها کم‌ترین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی شده را داشته و نسبت به مجریان حقیقی بهتر عمل نموده‌ و مردان بیش‌ترین میزان انحراف را در ایجاد اشتغال طبق پیش‌بینی داشته‌اند. زنان در سال ۱۳۸۶ بیش‌ترین میزان اشتغال را نسبت به اشتغال پیش‌بینی‌شده، ایجاد کرده‌اند؛ درحالی‌که بیش‌ترین میزان انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده را داشته‌اند و تعاونی‌ها بر این اساس ناموفق‌تر از سایر مجریان بوده‌اند. شرکت‌ها در سال ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ بیش‌ترین میزان اشتغال ایجاد شده را نسبت به اشتغال پیش‌بینی‌شده داشته و در سال ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ به‌ترتیب مردان و تعاونی‌ها بیش‌ترین میزان انحراف از اشتغال را دارا بوده‌اند. در سال ۱۳۸۹ تعاونی‌ها تنها ۱ درصد طرح‌ها را شامل بوده و با این وجود توانسته‌اند کاملاً به‌میزان اشتغال پیش‌بینی‌شده برای آن‌ها، ایجاد اشتغال نمایند و مجریان حقیقی در این سال نسبت به مجریان حقوقی ناموفق‌تر عمل نموده‌اند.
سال اجرای طرح
بیش‌ترین سرانه تسهیلات پیش‌بینی‌شده مربوط به سال ۱۳۸۸ بوده که در عمل میزان بیش‌تری تسهیلات برای ایجاد هر فرصت شغلی در این سال پرداخت شده که مقدار سرانه تسهیلات در سال ۱۳۸۸ بیش‌تر از مقدار پیش‌بینی‌شده برای آن می‌باشد. همچنین میزان انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده در سال ۱۳۸۸ به میزان ۴۴ درصد بوده که بیش‌ترین میزان انحراف را داشته و کم‌ترین میزان انحراف مذکور مربوط به سال ۱۳۸۵ با ۱۵ درصد انحراف می باشد. دلیل نتیجه حاصل می‌تواند از این جهت باشد که در سال ۱۳۸۵ میزان انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده تنها ۱۸ درصد بوده ولی در سال ۱۳۸۸ میزان این انحراف ۳۲ درصد بوده که بیش از سال‌های دیگر انحراف از تسهیلات پیش‌بینی‌شده داشته است. بر این اساس در سال ۱۳۸۸ با وجود سهم تسهیلات بیش‌تر نسبت به کل تسهیلات پرداختی در سال‌های مختلف، به دلیل وجود انحراف از تسهیلات زیاد، اشتغال ایجاد شده نتوانسته به اشتغال پیش‌بینی‌شده نزدیک گردد.
۴-۳- ارائه مدل
همان‌گونه که در فصل سوم بیان شد، داده‌های این مطالعه مربوط به دوره‌ زمانی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ برای بنگاه‌های کوچک و متوسط زودبازده استان کرمان می‌باشد که در مورد متغیرهای کیفی و کمی هم در همان فصل توضیحات بیان شد. برای بررسی این موضوع که کدام‌یک از متغیرهای کمی و کیفی بیان‌شده در فصل سوم بر انحراف از اشتغال پیش‌بینی‌شده تأثیر معناداری داشته‌اند؛ از مدل شماره ۴-۱ در این فصل استفاده می‌شود.
مدل شماره ۴-۱
Da2 = چنانچه فعالیت طرح‌ها در بخش صنعت باشد و صفر در غیر این صورت
Da3 = چنانچه فعالیت طرح‌ها در بخش کشاورزی باشد و صفر در غیر این صورت
Db2 = چنانچه بانک رفاه ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db3 = چنانچه بانک تجارت ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db4 = چنانچه بانک صادرات ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db5 = چنانچه بانک صنعت و معدن ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db6 = چنانچه بانک کشاورزی ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db7 = چنانچه بانک مسکن ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db8 = چنانچه بانک ملت ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Db9 = چنانچه بانک ملی ارائه‌دهنده تسهیلات به طرح‌ها باشد و صفر در غیر این صورت
Dc2 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان بافت باشند و صفر در غیر این صورت
Dc3 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان بردسیر باشند و صفر در غیر این صورت
Dc4 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان بم باشند و صفر در غیر این صورت
Dc5 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان جیرفت باشند و صفر در غیر این صورت
Dc6 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان راور باشند و صفر در غیر این صورت
Dc7 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان رفسنجان باشند و صفر در غیر این صورت
Dc8 = چنانچه طرح‌های دریافت‌کننده تسهیلات در شهرستان رودبار باشند و صفر در غیر این صورت

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است