تحلیل الگوی پوشش ریسک و بیمه در نظام مالی اسلامی ( مطالعه …

بیمههای پسانداز با کاهش حقبیمه در سالهای اول[۵۰]
بیمهنامه پسانداز با دو برابر سرمایه در صورت فوت[۵۱]
بیمهنامه پسانداز با دو برابر سرمایه در صورت حیات[۵۲]
بیمهنامه پسانداز با حق انتخاب[۵۳]
(حسینی پور، ۱۳۹۱، ص ۹۲ و دست باز، ۱۳۷۱).
بیمه عمر و سرمایهگذاریاین طرح با هدف پوشش ریسک متوجه عمر انسان و تشکیل پشتوانه مالی از یکطرف و نیز یرطرف کردن نقاط ضعف بیمه عمر و پسانداز که شرایط توافقی انعطافپذیر نداشته و همچنین محدود به سن خاصی در نظر گرفته شده، امکان استفاده بیمهنامههای متفاوت را برای متقاضیان فراهم آورده است (حسینی پور، ۱۳۹۱، ص ۱۰۵).
بیمه عمر و مستمری: در این بیمهنامه، بیمهگر پرداخت مستمری را برای مدت معین و یا تمامی حیات بیمهشده تعهد میکند که انواع متفاوتی به شرح زیر دارد:
مستمری با برگشت حقبیمه[۵۴]
مستمری متغیر[۵۵]
مستمری مضاعف[۵۶]
مستمری مخفف[۵۷]
مستمری با فاصله[۵۸]
مستمری بلافاصله[۵۹]
(دست باز، ۱۳۷۱).
بیمه عمر و بازنشستگیبازنشستگی نیز مانند دورههای قبلی زندگی دارای استرس خاص خود میباشد. در تمام دنیا بازنشستگی امری ضروری و حیاتی برای بشر و پر از اضطراب، نگرانی، فشار تلقی میگردد و کارشناسان مختلف این پدیده را از منظرهای مختلف پزشکی، بهداشتی، روان شناسی، جامعه شناسی، اشتغال مورد بررسی قرار میدهند. داشتن پشتوانهی مالی و قدرت خرید برای بازنشستگان با توجه به مخارج خاص آنها امری حیاتی است. لذا با توسعهی اقتصادی و اجتماعی ساختار جوامع در قرن بیستم میلادی این مسئله بیشتر مورد توجه مسئولان دولتی و اشخاص جامعه قرار گرفته است. هدف از طرح بیمه عمر و بازنشستگی هم ارائه پوشش و پشتوانه اقتصادی برای افراد پیر و از کارافتاده است.
۲-۳-۱-۶-۲-۱-۴٫ حقبیمه قرارداد بیمه عمر: در بیمهعمر سن بیمهگذار عامل اصلی تعیین نرخ حقبیمه به شمار میرود. به همین دلیل جداول حقبیمه با کاربرد جداول مرگ و میر، لحاظ کردن هزینههای بیمهگر، و نرخ سود حاصل از سرمایهگذاری تخمین و تنظیم میشود. عوامل مؤثر در تعیین نرخ حقبیمه این قراردادها عبارتند از: جنسیت، وضعیت جسمی، سوابق پزشکی و سلامتی خانوادگی، و شغل و حرفهی بیمهگذار (دست باز، ۱۳۷۱).
۲-۳-۱-۶-۲-۲٫ بیمههای حوادث اشخاص[۶۰]
به طور کلی هر اتفاق ناگهانی که خارج از محدودهی اختیار انسان موجب خطرات بزرگی چون فوت و ازکارافتادگی، نقص عضو یا به بارآمدن جراحات که موجب تحمیل هزینههای بر مخارج فرد شود حادثه نام دارد. اما حوادث خطرآفرین و خسارتزا در جریان زندگی ماشینی با تعداد و سرعت بیشتری رفاه و سلامت بشر را تهدید میکند.
در قرن ۱۹ میلادی و متعاقب وقوع انقلاب صنعتی و استفاده از ماشینآلات، انواع خطرات جانی و مالی بویژه در وهلهی اول برای کارگران کارخانهها و کارگاههای صنعتی پیش آمد که آثار اقتصادی و اجتماعی آن حمایت دولت را از این قشر میطلبید. لذا در بخش بیمههای اجتماعی تعدادی از این حوادث برای قشری از جامعه مشمول بیمه گردید. اما با رواج زندگی ماشینی و مثلاً استفاده از اتومبیل در حملونقل تصادفات میتوانست تکتک افراد جامعه را درگیر کند لذا فصل تازهای در فعالیتهای شرکتهای بیمهی بازرگانی باز شد که جبران خسارت ناشی از این حوادث را برعهده میگرفت.
۲-۳-۱-۶-۲-۲-۱٫ اقسام بیمه حوادث: اقسام این نوع بیمه در حالت کلی دو دسته هستند:
بیمه حوادث گروهی: (که شامل بیمه حوادث خانواده و بیمه حوادث تحصیلی میشود)
بیمه حوادث انفرادی: بیمهای که بیمه شده را برای مدت یک شبانه روز بدون محدودیت مکانی و با لحاظ کردن شغل فرد در تعیین نرخ حقبیمه تحت پوشش قرار میدهد. و شامل بیمه حوادث شغلی، بیمه حوادث ایام مأموریت، بیمه حوادث سرنشینان وسایل نقلیه موتوری، بیمه حوادث مسافران خارج از مرزهای کشور است که با صدور بیمهنامه در مبدأ و ارزیابی و پرداخت خسارت توسط سازمان بینالمللی مربوطه صورت میگیرد. دو شرکت آکسا[۶۱] و شرکت اسپانیایی مپفری[۶۲] ارائه دهنده این خدمت هستند (حسینی پور، ۱۳۹۱، ص ۱۷۰).
۲-۳-۱-۶-۲-۲-۲٫ تعهدات بیمهگر و موارد استثنا: نرخگذاری بیمهنامه حوادث بر اساس شغل بیمهگذاران صورت میگیرد. در این بیمهنامه خطراتی از قبیل خفگی، غرق، مسمومیت، برق گرفتگی، صدمات بدنی ناشی ار تأثیر اسید و یا هرگونه مواد خوراکی دیگر، پارگی عضلات و رگها، امراض هاری، سیاه زخم، کزاز در صورت تقاضای افراد، دارای پوشش است. همچنین خطرات ناشی از بلایای طبیعی و نیز ورزشهای سنگین هم میتوانند موضوع بیمهنامه قرار گیرند. اما موارد زیر از تعهد بیمهگر خارج است:
ارتکاب افراد به جنایت، جحنه یا مشارکت در آنها
خودکشی و یا اقدام به خودکشی
استعمال مواد مخدر بدون تجویز پزشک
مستی به علت مشروبات الکلی
خطرات ناشی از تشعشع مواد رادیواکتیویته و انفجار اتمی، هیدروژنی، نوترونی (دستباز، ۱۳۷۱)
۲-۳-۱-۶-۲-۳٫ بیمههای بهداشت و درمان
۲-۳-۱-۶-۲-۳-۱٫ معرفی بیمه درمانی: خطر بیماری همیشه متوجه انسان است و شامل هر نوع عارضه جسمی یا روانی در فیزیولوژی جسم و روح انسان است که مخلّ ادامه زندگی طبیعی بوده و از سوی مراجع پزشکی قابل تشخیص و نیاز به درمان داشته باشد. از آنجا که هویت بیمه بر تأمین پوشش برای هر ریسک در زندگی انسان است که قابلیت تأمین مالی دارد، قرار گرفته برنامههای حمایتی جهت شرایط بیماری در بیمه بازرگانی پیشبینی شده است که اصطلاحاً بیمه خدمات درمانی نیز نامیده میشوند. در این طرحها بیمهگر هزینههای درمانی را بر اساس شرایط قرارداد و با رعایت فرانشیز توافقی تقبّل میکند (دستباز، ۱۳۷۱و وجدانی، ۱۳۷۱). البته مواردی چون مخارج اعمال جراحی زیبایی و ریسکهای ماجراجویانه از دایره تعهد بیمهگر مستثنی میشود.
۲-۳-۱-۶-۲-۳-۲٫ اقسام بیمه درمانی
بیمه تمام درمان: که صرف نظر از پوششهای بیمه اجتماعی تمامی حمایتهای درمانی را با لحاظ سقف معین به متقاضیان عرضه میکند.
بیمه درمان خصوصیکه به صورت طرحهای پوششی اعضای یک خانواده ارائه میشود.
بیمه درمان تکمیلیاین بیمه که به عنوان مکمل پوششهای درمانی بیمه اجتماعی، و جهت جبران کاستیهای خدمات آن بخش، جبران قسمتی از هزینههای پزشکی بیمهشدگان را بر عهده میگیرد و بیمه درمان مازاد گروهی هم نام دارد (حسینی پور، ۱۳۹۱، ص ۱۹۴_۱۹۲).
۲-۳-۱-۶-۳٫ بیمههای مسئولیت[۶۳]
۲-۳-۱-۶-۳-۱٫ معرفی بیمههای مسئولیت: مسئولیت یعنی لزوم پاسخگو بودن انسان در برابر رفتار خود، به این معنا که اگر رفتار اجتماعی یا اقتصادی فرد عمداً یا سهواً منجر به رسیدن آسیب به دیگران شود لازم است به صورت پرداخت غرامت جبران شود. در حالت کلی مسئولیت به دو نوع اخلاقی و قانونی تقسیم میشود. در مورد مسئولیت اخلاقی الزاماً تعهدی از جانب فرد در قبال دیگران سپرده نشده بلکه انسان نسبت به مشکل دیگران در مقابل وجدان خویش مسئول است. اما مسئولیت قانونی یعنی تعهد قراردادی، که اگر قانونگذار قصور از تعهد را توسط فرد مجرم تشخیص دهد مسئولیت از نوع کیفری و مستوجب مجازات است. و در مسئولیت قانونی از نوع مدنی فرد مسئول ملزم به جبران قصورات خود در قبال زیان دیده و موظف به پرداخت غرامت است. مسئولیت مدنی شامل: مسئولیت قراردادی، غفلت، مزاحمت، تعدّی، هتک حرمت و مسئولیت قهری میشود. در مسئولیتهای قهری یا شبه جرمی عامل بروز حادثه و خسارت مشخص میباشد ولی زیان دیده فرد خاصی نیست بلکه هر یک از افراد جامعه ممکن است از این بابت متحمل خسارت مالی یا بدنی شوند لذا این مسئولیت میتواند تحت پوشش بیمهای قرار بگیرد.

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است