جایگاه شرکت های کوچک و متوسط در محیط امروزی

 

با همه محدودیت­ها و موانعی که در بخش قبل بدان اشاره شد، امروزه در اروپا 8/99% از کسب و کارها جز این بنگاه­ها محسوب می­شوند و 66% نیروی کار در این بخش مشغول به کار می­باشند(این سهم در کشورهای حوزه مدیترانه به 90% می­رسد)(افجه، سجادی نائینی، 1389). همچنین در حال حاضر،  تقریبا 40% از تولیدات صنایع در این بخش صورت می­گیرد(راجا، کومار، 2008) و 7/99% از کارفرمایان کشورهای آمریکای شمالی در این حوزه  فعالیت می­کنند که 50 درصد از درآمد و 54 درصد از مشاغل بخش خصوصی این کشورها را به خود اختصاص داده­اند(موریس، و همکاران، 2002). همچنین به دلیل این که اصولا شرکت­های بزرگ، وظایفی که برایشان ارزش افزوده ایجاد می­کند را برای برون سپاری به شرکت های کوچک واگذار می­کنند، بنابراین این شرکت ها به عنوان بخشی از زنجیره عرضه صنایع بزرگ نیز محسوب شده و در اتصال بخش صنعتی جهان، نقش حیاتی را ایفا می­کنند(شیتال و همکاران، 2012).  در ایران و بنا به آمار سایت سازمان صنایع کوچک و شهرک­های صنعتی ایران، تا پایان سال 1389، حدود 88 درصد سازمان­های کشور، جز شرکت­های­کوچک و متوسط محسوب می­شوند و حدود 45 درصد اشتغال کشور در این شرکت­ها انجام می­شود که این آمار نشان دهنده نقش پررنگ این سازمان­ها در توسعه اقتصادی است(سایت سازمان صنایع کوچک و شهرک­های صنعتی ایران). محققین ویژگی­های مختلفی را برای این منظور بیان کرده­اند که بعضی از آن ها در جدول 2-4 می­توان مشاهده کرد.

 

 

جدول ‏2‑4- خلاصه ای از ویژگی های ذاتی شرکت های کوچک و متوسط

ویژگی های شرکت های کوچک و متوسط منابع
– پتانسیل بالقوه برای ایجاد شغل و درآمد احمدی و همکاران( 1387)، افجه، سجادی نائینی (1389)، اسد سعدی، افتخار(2011)، اسچاچتیبک (2011)

شیتال و همکاران(2012)

– انعطاف پذیری در برابر تغییرات محیط زری باف، شفیع خانی(1385)،  احمدی و همکاران(1387)، بارت( 1996)
 – توانایی­های لازم جهت جذب سرمایه های محدود و پراکنده موجود در جامعه و هدایت آن ها در فعالیت های تولیدی و صنعتی سمیع زاده، چهارسوقی(1387)
– متکی بودن به منابع داخلی

– پرورش نیروهای متخصص در جهت رفع مشکلات بیکاری، فقر، عدم توازن منطقه ای و دستیابی به توسعه

احمدی و همکاران(1387)
– تقویت روحیه کارآفرینی و رقابت­پذبری،افزایش بهره­وری وایجاد اشتغال معاونت­برنامه­ريزي­و­امور اقتصادي(1388)
– نقش بسیار موثر در توسعه فناوری و کارآفرینی سعیدنیا(1388)
– توجه به اشتغال و کارآفرینی فیض پور، پوش دوز باشی(1387)

اسچاچتیبک(2011)

شیتال و همکاران(2012)

– جذب نیروی کار ،  توزیع و تولید درآمد

-کاهش فقر، محرکی برای ارتباط بخش های مختلف جغرافیایی و اقتصادی

عبدالله، هوتورو[1](2011)
– افزایش مصرف و رونق اقتصادی شیتال و همکاران(2012)

 

بنابراین همان­طور که در جدول فوق مشاهده می­شود، این شرکت­ها از ویژگی­هایی چون تطبیق­پذیری، انعطاف­پذیری، سرعت، سلطه­جویی و نوآوری که در دنیای امروز و برای موفقیت بلندمدت شرکت­ها ضروری است، برخوردارند(ژانگ، وان و جیا[2] 2008) که موریس و کوراتکو این ویژگی­ها را مترادف با واژه کارآفرینی دانسته­اند(موریس، کوراتکو ، 2002). در بین محققان دیگر نیز این تمایل وجود دارد که SMEها را با کارآفرینی مترادف کنند؛ زیرا چالش­ها و شرایط ذاتی موجود در تاسیس یک کسب و کار خصوصی با ویژگی­های شخصیتی کارآفرینان از جمله تمایل به پذیرش خطر، تعیین سرنوشت توسط خود و تمایل به استقلال سازگارتر می­باشد(مقدسی، 1388). از طرفی بعضی محققان معتقدند که نباید هر کسب و کاری را کارآفرین دانست. زهرا معتقد است که شرکت­ها برای حرکت از مرحله شروع به مرحله بلوغ، نیاز به بکارگیری کارآفرینی و به خصوص کارآفرینی سازمانی دارند(زهرا، فیلاتوچف، رایت[3]، 2009)؛ یعنی شرکت­هایی که خواهان این رشد می­باشند باید از کارآفرینی برای نیل به اهدافشان استفاده کنند، نه این که کارآفرینی مترادف با واژه کسب و کارشان باشد. بومول، لاتین، اسکارم[4]، (2007) نیز معتقدند از آن­جا که بسیاری از کسب و کارهای کوچک، مقلد(کپی بردار) هستند، لذا واژه کارآفرین که بسیار با واژه نوآور نزدیک است، نباید مترادف با کسب و کارهای کوچک به کار برده شود. همچنین بجرک و هالتمن[5](2002، به نقل از موریش، دیاکن، 2011) معتقدند که همه شرکت­های کوچک اگرچه کارآفرین نیستند؛ اما آن­ها نیز برای رشد به کارآفرینی نیاز دارند. این رشد می­تواند به عنوان مزیت شرکت­های کوچک در بازاریابی و قدرت نفوذ شرکت در بازار مورد استفاده قرار گیرد.

[1] . Abdullah & Hoetoro

[2] . Zhang, Wan & Jia

[3] . Zahra, Filatotchev & Wright

[4] . Baumol, Latin & Schramm

[5] . Bjerke & Hultman