شبکه هاي ارتباطي

يکي از مهم ترين مباحث در توسعه جوامع صنعتي به خصوص در گرايش IT ايجاد بسترهاي ارتباطي مناسب در جهت ارتباطي مبادله و انتقال داده ها و اطلاعات مي باشد که در جهت حرکت به سوي سيستم هاي بدون کاغذ[1]، دولت الکترونيک[2] مي بايست نسبت به راه اندازي اينترانت، اکترانت، اينترنت با توجه به واقعيت ها و نيازها اقدام لازم را نمود(محمديان روشن، 1389، ص 31).

2-1-9-1)کاربردهاي شبکه- مهم ترين کاربردهاي شبکه عبارت اند از: (محمديان روشن، 1389، ص 31).

  • دسترسي و گردش آزاد اطلاعات،
  • گام نهادن در مسير حرکت به سوي دولت الکترونيک،
  • کاهش بوروکراسي اداري،
  • کاهش مراجعات و دسترسي راحت تر به اسناد و مدارک مورد نياز،
  • جلوگيري از چند باره و موازي کاري،
  • به اشتراک گذاشتن اطلاعات،
  • پاسخگويي و پيگيري سريع و صحيح اطلاعات،
  • کاهش نيروي انساني و صرفه جويي در هزينه هاي جاري و سرمايه اي

2-1-9-2)توپولوژي شبکه-سه نوع از عمومي ترين شکل هاي شبکه عبارت اند از(لاودن، 1380،ص ص113-111):

الف)شبکه ستاره اي[3]شکلي از شبکه که تمامي رايانه ها، پايانه ها و ابزارهاي ديگر به يک رايانه ميزبان مرکزي متصل مي باشند.اين ريخت شبکه براي موقعي که لازم است تعدادي از پردازش ها به صورت تمرکز و تعدادي ديگر به صورت محلي صورت گيرد مناسب مي باشد يکي از مسايل شبکه ستاره اي آسيب پذيري آن است ، تمام ارتباطات بين نقاط مختلف شبکه بايد از رايانه عبور کنند از آن جا که رايانه مرکزي کنترل کننده رفت و آمد (ترافيک) رايانه ها و پايانه هاي ديگر در شبکه مي باشد در صورت توقف ، کار رايانه ميزبان ارتباطات بين شبکه نيز متوقف خواهد شد.

ب)شبکه گذرگاهي[4]شبکه گذرگاهي تعدادي از رايانه ها را با يک مسير واحدي که از سيم هاي بافته، کابل هاي هم محور يا کابل هاي فيبر نوري درست شده اند متصل مي سازد با استفاده از نرم افزار به خصوصي که مشخص مي سازد چه پيامي را کدام يک از اجزاي شبکه دريافت کند تمامي علايم (سيگنالها) از هر دو جهت براي کل شبکه ارسال مي شود و رايانه ی ميزبان مرکزي براي کنترل شبکه وجود ندارد اگر هر کدام از رايانه ي موجود در شبکه متوقف شود هيچ کدام از رايانه هاي ديگر موجود در شبکه متوقف نخواهد شد اما کانال ارتباطي در شبکه گذرگاهي در يک زمان تنها مي تواند يک پيام مديريت کند بنابراين اگر حجم رفت و آمد (ترافيک) شبکه زياد باشد کارايي شبکه افت خواهد کرد اگر به طور هم زمان دو رايانه پيام هایي را ارسال کنند برخورد به وجود خواهد آمد و پيام ها بايد دوباره ارسال شود.

ج)شبکه حلقوي[5]شبکه حلقوي همانند شبکه گذرگاهي به رايانه ميزبان مرکزي وابسته نيست و در صورت خرابي يکي از اجزاي رايانه ها ضرورتا از کار نخواهد افتاد.هر رايانه در اين شبکه به طور مستقل داراي برنامه کاربردي خاص خودش باشد اما در ريختار (توپولوژي) حلقوي، کابل ها، سيم ها و فيبرهاي نوري متصل کننده تشيکل يک حلقه بسته را مي دهند داده ها در طول حلقه ها از يک رايانه به رايانه ديگر عبور داده مي شوند و اغلب در يک مسير جريان دارند شبکه اتوبوسي و حلقوي هر دو در شبکه اي محلي (لن) استفاده مي شوند .

2-1-9-3)شبکه ها از لحاظ جغرافيايي

شبکه ها را از لحاظ جغرافيايي ممکن است به دو دسته شبکه هاي محلي و شبکه هاي گسترده (ون) دسته بندي کنند شبکه هاي گسترده نسبتا در حوزه جغرافيايي وسيعي از چندين مايل تا هزاران مايل گسترده اند در حالي که شبکه هاي محلي منابع محلي مانند رايانه ها و پايانه ها را در يک بخش يا ساختمان مربوط به شرکت يا سازمان به هم متصل مي کنند. شبکه هاي محلي شامل مبادله بخش هاي اختصاصي و شبکه هاي محلي مي باشند (جهانگيري، 1386، ص 9 ).

الف)شبکه محلي[6]شبکه محلي(LAN) ارتباط کامپيوترهاي هر محل مثل يا شرکت را برقرار مي کند. ارتباط بين کامپيوترها در اين روش با استفاده از کابل مخصوص برقرار مي شود، عمده مشکل اين نوع شبکه ها محدوديت طول خط شبکه است (جهانگيري، 1386، ص 9 ).شبکه هاي محلي با استفاده از ريختار (توپولوژي) اتوبوسي يا حلقوي يا پهناوي باند بالا عموما توانايي بالايي در انتقال دارند استفاده از اين شبکه ها براي انتقال حجم زياد داده ها و با سرعت بسيار بالا از قبيل انتقال ويديويي و گرافيکي پيشنهاد مي شوند از شبکه هاي محلي براي اتصال رايانه هاي شخصي در يک اداره به منظور استفاده مشترک از چاپگرها و ساير منابع و يا اتصال رايانه ها به همديگر و ماشين هايي که توسط رايانه در يک ساختمان يا کارخانه کنترل مي شوند استفاده مي شوند (لاودن، 1380، ص 114).انواع شبکه هاي محلي عبارت اند (جهانگيري، 1386، ص 9-10):

  • شبکه هاي Peer-to-Peerدر اين نوع شبکه، تمام کامپيوترها به طور يکسان کار را آغاز مي کنند. تمام کامپيوترها مي توانند به صورت سرويس گيرنده و هم به صورت سرويس دهنده عمل کنند. امنيت و مجوزها در هر کامپيوتر شبکه مديريت مي شود. هر کامپيوتر در اين گونه شبکه ها مي تواند منابعي را از کامپيوترهاي ديگر درخواست کند و منابع خود را با کامپيوترهاي ديگر به اشتراک بگذارد. حداکثر تا ده کامپيوتر مي توانند از طريق اين نوع شبکه با همديگر ارتباط برقرار کنند.
  • شبکه هاي سرويس گيرنده/سرويس دهندهدر اين نوع شبکه، کامپيوترهاي سرويس دهنده منابعي را براي بقيه شبکه ها آماده مي کنند. اين روش پرهزينه تر از روش قبلي است ولي علاوه بر این که مي توان تعداد کامپيوتر بيشتري را مديريت کرد مي توان گزينه هاي مديريتي و امنيتي بيشتري را نيز ارايه کرد.

ب)شبکه هاي گسترده(WAN)[7]اين نوع شبکه ها بين قاره ای و موجب ارتباط بين کامپيوتر ها از طرق خطوط تلفن و ماهواره می باشد. در اين روش هيچ گونه محدوديتي در تعداد کامپيوترهايي متصل به هم وجود ندارد. و براي ايجاد ارتباط کامپيوترها از طريق خط تلفن، به وسيله اي به نام مودم نياز است (جهانگيري، 1386، ص 9). شبکه هاي گسترده ون در فاصله هاي جغرافيايي وسيعي از چندين مايل تا همه قاره ها گسترده هستند شبکه هاي گسترده ممکن است ترکيبي از خطوط انتقال تلفني خطوط اختصاص ارتباطات ريزموج و ماهواره اي باشد خطوط انتقالي تلفني ياخطوط راهگزيني خطوط تلفني هستندکه شخص از طريق پايانه خويش داده ها را به رايانه ديگر انتقال مي دهد تماس تلفني از طريق مسيرها به مقصد تعيين شده هدايت يا منتقل مي شود خطوط اختصاصي يا خطوط غير راهگزيني خطوطي هستند که همواره براي انتقال داده ها در دسترس مي باشند و مستاجر آن از شرکت هاي تلفن عمومي يافروشندگان رسانه هاي ارتباطي خصوصي اجاره يا خريداري کرد بيشتر شبکه هاي گسترده موجود از خطوط راهگزيني استفاده مي کنند (لاودن، 1380،ص 117).

[1].Paper less

[2].Elektronic Gove

[3] .Astar Network

[4]. Busetwork

[5].Ring network

[6].Local Arae Network

[7].Wide Area Network