نمایشگر 2.11 تجزیه و تحلیل SWOT معمولی

 

              عوامل داخلی

عوامل خارجی

 

 

فهرست قوت هاS- فهرست ضعف هاW-
فهرست فرصت هاO-

 

 

 

ناحیه 1 – استفاده از فرصت ها با استفاده از نقاط قوت(SO) ناحیه 3- برای جبران نقاط ضعف از مزیت هایی که در فرصت ها نهفته است، بهره گرفته می شود. (WO(
فهرست تهدیدهاT-

 

 

 

ناحیه 2- استفاده از نقاط قوت برای جلوگیری از تهدید ها(ST) ناحیه 4- به حداقل رساندن زیان های ناشی از تهدید ها و نقاط ضعف (WT)

منبع: فردآر؛ دیوید؛مدیریت ریسکترجمه اعرابی و پارساییان، دفتر پژوهش های فرهنگی، 1379

لازم به ذکر است که تجزیه و تحلیل فوق تنها، موقعیت استراتژیک را در یک مقطع زمانی مشخص، روشن می سازد. لذا به منظور دنبال نمودن روند زمانی، با توجه به این موضوع که شرایط محیطی ( داخلی و خارجی) پویا بوده و دائما در حال تغییر و دگرگونی می باشد، لازم است روند تحولات مورد بررسی قرار گیرد تا در مقاطع زمانی مختلف استراتژی مناسب استخراج شوددنبال نمودن این روند کمک می کند تا بتوان حالت های مختلفی را که در آینده ممکن است رخ دهند، بررسی و پیش بینی نمود. پیچیدگی های موجود در تجزیه و تحلیل این گونه مسائل ایجاب می کند از روش هایی استفاده شود تا نسبت به درستی کار اطمینان حاصل شود. (رحمان سرشت، 1384)

در مدل SWOT پس از لیست کردن هر یک از عوامل قوت، ضعف، فرصت ها و تهدید ها ونوشتن ان ها در سلول های خود ، از محل تلاقی هر یک از آن ها، استراتژی های مورد نظر حاصل می شوند. بنابراین همواره این ماتریس منجر به چهار دسته استراتژی WT، SO، WOو ST می شود.

مواجهه دادن عوامل اصلی داخلی و خارجی و تدوین استراتژی ها از مشکل ترین بخش های ماتریس SWOT  است و به قضاوت و قدرت تجزیه وتحلیل خوبی نیاز دارد. ( علی احمدی، فتح الله، تاج الدین، 1384)

رحمان سرشت در کتاب راهبرد های مدیریت، چهار راهبرد منتج از تجزیه و ترکیب شرایط بیرونی و اوضاع درونی را این گونه تشریح کرده است:

الف) راهبرد مناسب با نقاط ضعف درونی و تهدید های بیرونی: راهبرد WT ایجاب می کند که نقاط ضعف و تهدید ها به حداقل رسد.بنابراین شرکتی که ضعیف است و با تهدید های شدیدی روبرو است برای مثال می تواند در دیگر شرکت ها ادغام شود یا حجم فعالیت های خود را کاهش دهد، یا در نهایت منحل شود.

ب) راهبرد متناسب با نقاط ضعف درونی و گشایش های بیرونی: در راهبرد WO ، سعی می شود نقاط ضعف به حداقل و گشایش ها به حداکثر رسد. از این رو شرکتی که از بعضی جنبه ها ضعف هایی دارد یا باید آن ضعف ها را با استفاده از امکانات درونی یا با بهره گرفتن از مقدورات بیرونی مرتفع یا به نقاط قوت بدل سازد.برای مثال اگر امکان افزایش توانایی های کارکنان موجود با آموزش دادن آن ها نباشد یا اگر زمینه ای برای بهبود فنآوری مورد استفاده وجود نداشته باشد، باید مهارت ها و فن آوری مناسب از خارج از سازمان کسب شود تا امکان بهره گیری از فرصت های بیرونی پدید آید.

ج) راهبرد متناسب با نقاط قوت درونی وتهدید های بیرونی: این راهبرد (ST) با تاکید بر استفاده از نقاط قوت درونی سازمان برای مقابله با تهدید های محیطی طراحی می شود. منظور از این کار افزایش آثار نقاط قوت و به حداقل رساندن تاثیر تهدید ها است. به این لحاظ ممکن است یک سازمان توانایی های خود را برای مثال در زمینه های فنی، مالی، مدیریتی یا بازاریابی برای مقابله با محصولات رقیب به کار بندد.

د) راهبرد متناسب با نقاط قوت وگشایش های بیرونی:

مطلوب ترین شرایط هنگامی رخ می دهد که بهره گیری از نقاط قوت درونی برای استفاده از فرصت های بیرونی امکان پذیر باشد. هدف همه ی شرکت ها رسیدن به این مرحله است.در.اقع سازمان ها تلاش می کنند تا بر مشکلات فایق آمده وآن ها را برای استفاده از فرصت ها به نقاط قوت تبدیل کنند.اگر سازمان ها با تهدید های محیطی روبرو شوند، با امید به رسیدن به روز های بهتر با آن ها کنار می ایند. (رحمان سرشت، 1384)

در نمایشگر های 2.12 و 2.13 متغیر های قابل توجه در تعیین فرصت ها و تهدید های هر دو محیط کلان و محیط داخلی بیان شده است.

نمایشگر 2.12 متغیر های راهبردی قابل توجه در تعیین فرصت ها و تهدید های محیطی

شرایط اقتصادی نفوس، ترکیب و توزیع جمعیت دگرگونی های فن آوری روند های اجتماعی- فرهنگی عوامل سیاسی، قانونی و زیست محیطی
-روند های تولید ناخالص داخلی و ملی

-حجم پول

-نرخ تورم

-وضعیت اشتغال

-کنترل قیمت و درآمد ها

-کاهش یا افزایش ارزش پول

 

-نرخ رشد جمعیت

– توزیع سنی جمعیت

-جابجایی تراکم جمعیت

– امید به زندگی

نرخ تولد

 

-بودجه تخصیص یافته برای تحقیق و توسعه

-بودجه ی صنایع برای تحقیق و توسعه

– تمرکز فعالیت های فنآورانه

-حمایت از حق اعتراعات

تغییر در شیوه ی زندگی

-امید به کاریابی و اشتغال

جایگاه و قدرت مصرف کنندگان

-نرخ باسوادی و بی سوادی و سطح عمومی تحصیلات

-نرخ ازدواج و طلاق

 

قوانین ضد انحصار

-قوانین حفاظت از محیط ریست

قوانین مالیاتی

-قوانین تجاری داخلی و خارجی

منبع: خلیلی شورینی، سهراب، ” برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک” انتشارات یادواره ، 1377، ص 324

 

 

 

 

نمایشگر 2.13 عوامل عمده قابل توجه در تعیین نقاط قوت و ضعف درون سازمان

سرمایه انسانی منابع مالی منابع فیزیکی قابلیت های فنی منابع سازمانی
منابع انسانی

مدیران بازایابی و فروش

جریان نقدی سالم

نسبت بدهی به درایی

نقدینگی

موجودی

ابنیه

کارخانه، انبار

تجهیزات توزیع

محصولات با کیفیت

توانمندی

سامانه های کارآمد

مدیریت نقدینگی

برخورداری از اعتماد

منبع:خلیلی شورینی، سهراب،برنامه ریزی و مدیریت استراتژیکانتشارات یادواره، 1377، ص 324