پیامد های گردشگری در شهرهای مذهبی

 

جریان گردشگری در هر مقصد آثار و پیامدهای بسیاری را بر جای می نهد که این آثار و پیامدها می تواند مثبت یا منفی باشد. به عبارت دیگر گاهی گردشگری برای جوامع محلی و ساکنان یک منطقه سودمند است و گاهی به ضرر آنها تمام می شود. علاوه بر آن گردشگری در جهان به عنوان یک فعالیت اقتصادی ، تبلورعینی جریان سرمایه و جابجایی انسان در حجمی بسیار بزرگ محسوب شده که در ده هاي اخير رشد بسيار بالايي داشته که خود وابسته به رشد اقتصادی دراز مدت، رشدزمان اوقات فراغت وسطح درآمد همراه با توسعه تکنولوژی بخصوص در زمينه حمل ونقل در طی اين سال ها می باشد. این ویژگی ها بیش از همه به گردشگری ماهیتی اقتصادی می دهد و درست آن نیز همین است که نگاه اصلی به گردشگری نگاه اقتصادی است هرچند نمی توان دیگر ابعاد مستتر در جریان گردشگری را در زمینه فرهنگی و اجتماعی نادیده گرفت ولی قبل از هر چیزی گردشگری یک امر اقتصادی است. بطور کلی اگر بخواهیم نتایج و پیامدهای گردشگری را در یک منطقه خاص بررسی نمائیم استفاده از تجزیه و تحلیل هزینه و سود می تواند مفید باشد یعنی اینکه مزیت های بلقوه صنعت جهانگردی را در بخش های مختلف از جمله حوذهای اقتصادی،فرهنگی،اجتماعی و سیاسی و….و هزینه های بلقوه را در این زمینه ها بررسی نمایم.از جمله مزایای بلقوه ای که این فعالیت های اقتصادی می تواندایجاد کند می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • افزایش درآمد و بالا رفتن سطح زندگی در سایر هزینه های که جهانگردان در آن منطقه می کنند
  • افزایش درآمد ارزی
  • توسعه صنایع دستی،بومی و محلی
  • مطرح شدن جامعه در نتیجه ایجاد فرصت های بیشتر برای توسعه و پیشرفت
  • تسریع گردش پول و توزیع عادلانه ثروت و…

و از پیامد های منفی آن می توان به:

  • افزایش هزینه زندگی ساکنان منطقه
  • اثرات منفی بر آثر فرهنگی و طبیعی
  • افزایش مالیات مردم منطقه یا ناحیه
  • مشاغل فصلی و …

در مجموع بایستی اشاره کرد که نقش صنعت گردشگری در رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال نیست این فعالیت اقتصادی می تواند به عوامل محیطی منافع و مزایای مثبت برساند و از سوی دیگر برای حفظ منابع طبیعی و منابع ساخت دست بشر مفید واقع شود همچنین می تواند با شناسای فرهنگ های خاص و ترویج آنها موجب افزایش آگاهی های مردم نسبت به سنت های بومی و محلی شود. طرفداران گردشگری بر این باورند که این فعالیت اقتصادی می تواند تنش های سیاسی را کاهش دهد و برای صلح جهانی عاملی تعدیل کننده بحساب آید.در حالی که مرزهای کشورها کم رنگ می شوددپده ای به نام دهکده جهانی مفهوم و معنا پیدا می کندو بدین گونه دنیا روز به روز کوچکتر و افراد هم به هم نزدیکتر و صمیمی تر می شوند (فرهاد صباغ، 1383).

 

4-2- مدلی مفهومی از گردشگری مذهبی

 

در ترسیم مدل مقایسه تطبیقی به عنوان هدف اصلی در بالاترین سطح قرار می گیرد. همچنین بر اساس این مدل کلان شهرهای مشهد، قم وشیراز و در سطح بعدی محصول گردشگری قرار می گیرد. همچنین بر اساس این مدل شاخص جاذبه، شاخص دسترسی، شاخص اقامت، شاخص حمل ونقل، شاخص خدمات پذیرایی، شاخص خدمات درمانی، شاخص خدمات تفریحی و تجاری،شاخص عناصر نهادی و سازمانی به عنوان معیارهای اصلی در سطح بعد قرار می گیرند. شاخص جاذبه شامل دو معیار فرعی (زیارتی و غیر زیارتی)، شاخص حمل ونقل شامل سه معیار فرعی ( مترو، اتوبوس، تاکسی)، شاخص دسترسی شامل چهار معیار فرعی( هواپیما، اتوبوس، قطار، سواری)، شاخص خدمات اقامتی شامل هفت معیار فرعی(هتل، هتل آپارتمان، مهمان پذیر، کمپ، مدارس، زائرسرا، مسافر خانه)، شاخص خدمات درمانی شامل چهار معیار فرعی ( بیمارستان، درمانگاه، اورژانس،داروخانه)، شاخص خدمات پذیرایی شامل سه معیار فرعی( رستوران، کافی شاپ، ساندویچی)، شاخص خدمات تفریحی و تجاری شامل دو معیار فرعی (مراکز خرید، مراکز تفریحی)، شاخص عناصر نهادی وسازمانی شامل چهار معیار فرعی ( دفاتر خدمات مسافرتی، ابزار تبلیغات، مراکز آموزش گردشگری، مدیریت گردشگری) که در سطح پاین تری نسبت به معیار اصلی قرار می گیرند