بررسی کیفی تطبیقی اخبار ۲۰۳۰ سیمای جمهوری اسلامی ایران و برنامه خبری شصت¬دقیقه بی¬بی¬سی فارسی- قسمت ۲۸

  • تکرار شعارهای سیاسی با هدف نفوذ در روح و مغز مردم برای پیروی از حکومت
جهت دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت jemo.ir مراجعه نمایید.

 

 

  • تحریک احساسات در جهت غرور ملی و نفرت از دشمن برای حرکت به سوی هدف

 

  • داشتن جنبه پرستش آمیز و ضرورت ایمان بی چون و چرا

 

(معتمد نژاد، ۸۶)
ضد تبلیغ نیز اصولی دارد که به اختصار می­آید:

 

 

    1. بررسی و شناسایی اهداف دشمن

 

    1. حمله به نقاط ضعف

 

    1. خودداری از حمله مستقیم

 

    1. بی اعتبار ساختن دشمن

 

    1. معرفی جنبه های متضاد (تضاد و تناقض در نظرات و اهداف دشمن)

 

  1. تمسخر دشمن (همان، ۱۰۳)

 

نکته ای که باید در نظر داشت این است که حدفاصل اطلاعات و پروپاگاندا بسیار نزدیک است. پروپاگاندا ضرورتا دروغ نیست و می تواند رویدادهای فعلی را بازنمایی کند. برای تمایز میان دروغ و واقعیت ضروری است روشی که اطلاعات به مخاطبان داده می شود تحلیل شود و اگر ممکن است نگرش تولید کننده متن روشن شود.( لیسی[۳۵]، ۱۹۹۸، ۱۷۵)
۳-۸ روش انجام پروژه
در این پروژه ابتدا متن خبر به همراه توصیف نما به نمای تصویر رویداد پیاده شده است و سپس در دو فرایند جداگانه برای درک بهتر معنای متن به تحلیل پرداخته شده است. فاز اول تحلیل ژورنالیستی خبر است. در تحلیل ژورنالیستی ابتدا سبک نگارش رویداد و سپس اجزای خبر شامل تیتر و لید مشخص شده است. ملاک ارزیابی این عناصر، الگوی کلاسیک خبرنویسی است تا معیاری باشد برای درک آنچه که اکنون و در سبک تلویزیونی خبر اتفاق می‌افتد. سپس گزاره‌های اصلی خبر بدون هر پیرایه‌ای زبانی آورده شده است. این گزاره‌ها کمک می‌کنند تا هر رویداد در ذات خود معرفی شود و درک آنچه که زبان و تکنیک ژورنالیستی بر سر متن می‌آورند تا رویکردی ویژه در رویداد شکل بگیرد، به راحتی مشخص شوند. در ادامه عناصر خبری آورده شده که با آوردن آن مسائل زیادی مشخص می‌شوند اول میزان اطلاعات رویداد در خبر مشخص می‌شود و سپس در ادامه با آوردن ارزش خبری، ویژگی خبر و دلیل انتخاب و ارائه آن روشن می‌شود. استفاده دیگر عناصر خبری در تعیین نوع لید است که در آن هر چه که اولویت انتخاب داشته باشد رویکرد بولتن خبری به مسائل روشن می‌شود. به عنوان مثال استفاده از لید که، شخص محوری در پرداخت به رویداد، چه، رویداد محوری، چرا، رویکرد جستجوگری در پرداخت به رویداد و یافتن علل شکل‌گیری رویداد و توجه آن را در بولتن خبری می‌رساند. سپس در نوع خبر موضوع و حوزه‌ای که رویداد به آن تعلق دارد اجتماعی، سیاسی و… مشخص می‌شود. رویکرد تفسیری یا پرداخت خام به اخبار، ویژگی ذاتی خبر که جز رویدادهای مشخص برنامه‌ریزی شده است یا غیر آن، ارزش زمانی خبر، فراگیری زمانی آن، نوع رویداد از نظر پایان و انجام در زمان، تک بعدی بودن یا قرار گرفتن در دل مجموعه‌ای از رویدادها، در برگیری جغرافیایی خبر، منابع پوشش دهنده که به نوعی میزان دروازه‌بانی در خبر را می‌رساند (از نظر واحد یا متواتر بودن)، اخبار قابل انتشار و محدوده اختیارات سازندگان بولتن در انتخاب رویداد و شکل پرداخت به آن، معتبر بودن منابع خبری، اندازه پرداخت به آن در بولتن خبری و در واقع بحث اهمیت آن برای بولتن برای پرداخت و شیوه پردازش خبر که بیشتر مستند است و گرایش به الگوی کلاسیک دارد یا نمایشی بودن برای قصه‌گویی و جذابیت به خبر مشخص می‌شود.
 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی
در ادامه اگر خبر داعیه‌ای چالشی داشته باشد در جدولی ادعای خبر آورده می‌شود. این قسمت پس از آوردن داعیه خبر، داعیه‌های مقابل که امکان طرح و رمزگشایی تقابلی دارند مطرح می‌شوند. سپس در دو مرحله از این خبر رمزگشایی می‌شود. اول دلالت صریحی که از رویداد استخراج می‌شود، آورده شده است و سپس دلالت ضمنی. در دلالت ضمنی رویکرد موافقان و مخالفان بر اساس رمزگشایی در چارچوب هژمونیک و رویکرد تقابلی در دو سر طیف رمزگشایی، مشخص می‌شود. این قسمت کمک می‌کند که رویکرد و موضع‌گیری رسانه به رویداد کاملاً مشخص شود که در شیوه بازنمایی و معناسازی به کمک مخاطب خواهد آمد. در مرحله بعد و نگارش ویژگی خبر ، از مجموعه آن چه در خبر اتفاق افتاده است که به نوعی به ویژگی‌های ژورنالیستی خبر مرتبط است تحلیلی از جانب پژوهشگر نوشته شده است که کاملاً باز است. پس از آن ویراستاری خبر در ۴ بعد آورده شده است. ابتدا خبر از نظر ساختاری، سپس فنی، موضوعی و محتوایی و در آخر زبانی و ادبی بررسی می‌شود. در این ۴ بعد می‌توان به نکاتی دست یافت که بر اساس آن فاصله از الگوی کلاسیک تا حدودی مشخص می‌شود.
در ادامه تاکتیک‌های به کار گرفته شده برای درک رویکرد رسانه نسبت به رویداد مشخص می‌شود. این تاکتیک‌ها علاوه بر این که کمک می‌کند تا میزان عبور از عینیت که مهمترین ویژگی الگوی کلاسیک است مشخص شود، کمک می‌کند تا به این درک نائل آییم که چه شیوه‌هایی برای معناسازی رسانه به کار می‌گیرد. هر تاکتیک، تکنیک اقناع، شیوه عملی و ضد تبلیغ می‌تواند حاوی معنای خاصی باشد.
در مرحله دوم با آوردن توصیف نما به نمای رویداد خبری ابتدا جدول دال و مدلولی آورده شده است که در این جدول نکات ویژه‌ای که در متن تصویری وجود دارد انتخاب می‌شود و سپس بر اساس رمزگان فنی یا اجتماعی رمزگشایی می‌شود. در ادامه بر اساس محور همنشینی تحلیلی از آن آورده می‌شود. علت این که اینجا از محور جانشینی استفاده نشده این است که تصویر به کمک متن خبر می‌آید تا رویکرد رسانه را اثبات کند. این امر نکته‌ای است که به حوزه پیام خبر و تحلیل ژورنالیستی مرتبط است که در اخبار چالشی، محور جانشینی در قالب داعیه‌های خبر و داعیه‌های مقابل و دلالت‌های صریح و ضمنی آورده شده است و نیازی به تکرار دوباره آن در مرحله تحلیل تصویری نیست.
۳-۹تحلیل
مرحله تحلیل، مهمترین مرحله برای رسیدن به نظام معنایی حاکم بر رسانه هاست. لیندلوف و تیلور در مرحله تحلیل سه فرایند را معرفی می کنند: « مدیریت داده ها، کاستن از حجم داده ها و پروراندن نظریه و مفاهیم». (تیلور و لیندلوف، ۱۳۸۸،۲۶۹)
از نظر این دو مدیریت داده ها، اعمال نظارت بر داده ها است که از طریق مقوله بندی، کدگذاری و سروسامان دادن به داده ها میسر است.
کاستن از حجم داده ها، تعیین اولویت و ارزش کاربرد داده هاست براساس تفسیرهای نوپدید که بازهم به کمک کدها و مقولات انجام می شود.
پروراندن نظریات و مفاهیم، برقراری پیوند عمیق بین داده ها با کاهش حجم داده ها به روش کدگذاری ومقوله بندی است.(همان،۲۶۹)
«…نخستین تلاش نظام مند برای تحلیل داده ها با مقوله بندی و کدگذاری انجام می شود.» (همان، ۲۷۲)
«مقوله بندی، فرایند تعیین معنا برای یک واحد اطلاعاتی با توجه به برخی از ویژگی های آن است … که مجموعه ای از پدیدارهای کلی مانند مفاهیم، سازه ها، مضامین، و دیگر قالب های واژگانی را دربر می گیرد.» (همان، ۲۷۳)
«گاه پژوهشگران با مراجعه به نظریه های موجود مقوله ها را تعیین و بر اساس این نظریه ها داده ها را به شکلی قیاسی و درونی دسته بندی می کنند.» (همان، ۲۷۳)
«کدها پیوندهایی هستند که پژوهشگر بین داده ها و مقوله ها برقرار می کند… برچسب زنی، جداسازی، گردآوری، و سازماندهی داده ها می آیند و طیفی از انواع گوناگون مقوله هارا … در بر می گیرند… کدها همان مقوله ها نیستند. هدف اصلی کدگذاری مشخص کردن واحدهایی از متن است که به شکلی معنادار به مقوله ها … ربط پیدا می کند.» (همان، ۲۷۴-۲۷۵)
بر این اساس پس از تحلیل نما به نمای تصویر و روابط دلالتی، داده ها بر اساس مقولاتی که از دل نظریه بازنمایی درآمده است(۶ محور) طبقه بندی می شوند و بر اساس کدهایی که به داده ها اختصاص یافته است تحلیل می شوند.
لازم به ذکر این نکته است که دو بولتن انتخابی ٢ ویژگی خاص دارند. دو بولتن اول که مربوط به ١٨ تیر است تاریخ رویداد سیاسی خاصی در ایران است که نحوه پرداخته دو بولتن می‌تواند کمک زیادی به تحلیل رویکرد دو شبکه داشته باشد. در یکی ٩ مهر، رویداد خاصی مطرح است یعنی رویدادی در ایران رخ داده که در پردازش سریع دو بولتن به رویداد می‌توان به نکات ویژه‌ای دست یافت. به عبارتی اولی تاریخ محور و دومی رویداد محور است.
۳-۱۰ روایی و پایایی
پژوهش های کیفی به مقتضیات ماهیت خود، ارزیابی متفاوتی دارند. از آنجایی که در این روش با کمیت، عدد و فرمول مواجه نیستیم بنا بر روش استفاده شده و ماهیت سوژه پژوهش باید راهکاری برای ارزیابی برای سایر پژوهشگران ارائه دهیم.
«پایایی به ثبات و یکدستی مشاهدات مربوط می شود : آیا ابزار پژوهش … در هر بار استفاده نتایج مشابهی به بار خواهد آورد؟ اگر این ابزارها دردفعات پیاپی نتایجی نسبتا همسان به دست دهند، آنگاه می توان گفت که ابزارهای به کاررفته برای هدف مورد نظر قابل اعتمادند.» (تیلور، لیندلوف، ۱۳۸۸، ۲۹۹)
در این حوزه در باب پژوهش حاضر می توان از سه مقوله کمک گرفت:

 

 

    • متن تحلیل شده در این دو تاریخ بدون تغییر باقی مانده است و دستخوش مرور زمان نشده است. این چهار تصویر به صورت ضبط شده برای مراجعه موجود است.

 

    • در تحلیل ژورنالیستی الگوی ثابتی در نظرگرفته شده و نتایج به طور مستند موجود است. هر پژوهشگری در مواجهه با متن اخبار می تواند با پاسخ دادن به به گزینه های درنظر گرفته شده که مبانی نظری مطابق با الگوی کلاسیک خبرنویسی دارند و قرار دادن در کنار تحلیل نشانه شناختی تصاویر دست به تحلیل و ارزیابی بزند.

 

  • در تحلیل نشانه شناختی تصاویر، صرفا به تحلیل جانشینی پرداخته شده است. زیرا تصاویر در جهت اثبات متن و باور پذیری به کار گرفته شده اند. برای دسته بندی داده ها از ۶ محور یا مقوله استفاده شد و هر تصویر در هر ۶ مقوله که قرار گرفته، نتایج مشابهی در تحلیل داشته است که آزمون آن برای هر پژوهشگری امکان پذیر است.

 

«مساله روایی به حقیقی بودن مشاهدات مربوط می شود: آیا ابزار گردآوری داده ها به درستی سرشت موضوع پژوهش و تنوع های آن را گزارش می کند؟»(همان، ۳۰۰)
برای سنجش روایی روش های گوناگونی وجود دارد که از آن جمله می توان به مثلث سازی اشاره کرد. «شاید آشناترین شیوه مثلث سازی، به کارگیری روش های متنوع باشد. در این شیوه پژوهشگر در جستجوی همگراسازی تفسیرها در انواع شواهد … حول محور موضوع مورد نظر است.» (همان، ۳۰۲)
در این پژوهش شیوه معناسازی و خبرسازی با دو شیوه تحلیل ژورنالیستی و تحلیل نشانه شناختی برای سنجش داعیه های رسانه با تحلیل متن و تصویر خبر استفاده شده است که هر دو برای القای پیام مدنظر رسانه به کار گرفته شده اند.
فصل چهارم
تحلیل یافته­ ها
۴-۱ تحلیل بولتن ها
دراین فصل ابتدا دو خبر مشترک بین دو بولتن و سپس دو خبر متفاوت از آنها برای نمونه آورده شده است و سپس تحلیل داده ها آمده است.
۴-۱-۱ ۲۰:۳۰
۱۸ تیر ۱۳۹۰
مدت زمان خبر: ۱:۲۲
برد موشک‌های ایران به اقیانوس هند رسید
فرمانده هوا و فضای سپاه پاسداران که برای ارائه گزارش رزمایش موشکی پیامبر اعظم ۶ به میان خبرنگارا اومده بود اول، از موفقیت‌های دفاعی ایران در این رزمایش گفت و بعد خبر نفوذ موشک‌های ایرانی تا اقیانوس هند را رسانه ای کرد.
کلام مستقیم فرمانده: «بهمن ماه سال گذشته دو فرزند موشک در برد ۱۹۰۰ km از کویرسمنان به دهانه اقیانوس هند ما شلیک کردیم و جالبه که امریکایی­ها آنجا حضور داشتند چون نوتم کرده بودیم اعلام کرده بودیم منطقه را بسته بودیم و در دهانه اقیانوس هند اصابت را در سطح دریا کاملاً مشاهده شد و نقطه ای که پیش بینی کرده بودیم این اصابت رو اطلاعاتش ثبت شد و هواپیماهای جاسوسی آمریکا اجازه دادیم تو اون منطقه باشند چون یک منطقه عمومیه و نگران نبودیم ولی جالب اینه که هیچی رو انتشار ندادند.»
حاجی زاده با اشاره به سرعت و مافوق صوت بودن موشک‌های استفاده شده در بخش دریایی رزمایش پیامبر اعظم ۶ گفت: این فضاوری فقط در اختیار چند کشور صاحب تکنولوژیه که ایران هم به تازگی به اون دست یافته.
سبک نگارش
هرم وارونه
تیتر
برد موشک‌های ایران به اقیانوس هند رسید
میان تیتر ۱
شلیک موفقیت آمیز ۲ موشک ایرانی به دهانه اقیانوس هند
سردار حاجی زاده (فرمانده نیروی هوا فضای سپاه)
میان تیتر ۲
توان بالای دفاعی و موشکی ایران
موفقیت رزمایش موشکی پیامبر اعظم ۶
تیتر خبری، ضربه ای، اقناعی است
لید
فرمانده هوا و فضای سپاه پاسداران که برای ارائه گزارش رزمایش موشکی پیامبر اعظم ۶ بهمیان خبرنگاران اومده بود اول، از موفقیت‌های دفاعی ایران در این رزمایش گفت و بعد خبر مفقود موشک‌های ایرانی تا اقیانوس هند را رسانه­ای کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *